Temizleme Prosesleri için Püskürtme Tekniği Hassasiyet ve Ekonomiklik Odaklı Tasarım

Temizleme Prosesleri için Püskürtme Tekniği Hassasiyet ve Ekonomiklik Odaklı Tasarım

Abdullah Savaşçıoğlu / Yüksek Makine Mühendisi - Yönetim Kurulu Üyesi - Metalform A.Ş

Otomatize edilmiş temizleme proseslerinde, doğru püskürtme tekniğinin yanı sıra çok sayıda faktörün arasında optimal bir işbirliği olması gerekmektedir. Tam bir uyum ile ekonomik ve hassas bir yüzey temizliği yapılabilmektedir.

İster temiz odada devam işlemine tabi tutulacak küçük parçalar, ister otomobil motor inşası veya boyanacak otomobil karoserisi söz konusu olsun; temiz terimiyle kastedilen, nelerin yapışmasının istenmediğinin belirtildiği aşağıdaki görev aşamasıyla tanımlanmaktadır. "Teknik Temizlik” terimi, örneğin boyama, kaplama, lehim veya montaj gibi takip eden bir proses aşaması için gereken durumu tarif etmektedir.

Otomatize temizleme proseslerinde değişmeyen yüksek değerli sonuçlar elde edilecekse, doğru püskürtme tekniğinin yanı sıra birçok faktör arasındaki optimal etkileşim de önem taşımaktadır. Temizleme tesisi aynı zamanda ekonomik ve ekolojik açıdan savunulabilir olacaksa, kapsamlı proses ve branş bilgileri vazgeçilmez niteliktedir.

Uygun püskürtme sistemlerinin seçilmesi
Özellikle de zincirleme şeklinde ve birbirine uyumlu hale getirilmiş imalat yöntemlerinde, bağlı temizleme yönteminin kalitesi öne çıkmaktadır. Temizleme banyosu, ultrason ve basınçlı hava uygulanan yöntemlerin yanısıra bugün ağırlıklı olarak, su esaslı olarak ve gerekirse çözücü ilave edilerek uygulanan mekanik / yıkama tekniğine yönelik püskürtme tekniği yöntemleri kullanılmaktadır. Burada güvenilir ve ekonomik çözümler için uygun püskürtme sistemlerinin seçimi gerekli, ancak kendi başına yeterli değildir. Lechler firması, boya tesislerinde olduğu gibi endüstriyel tesis ve parça temizliğinde, fotovoltaik elemanların imaline yönelik aşındırma yöntemlerinde, oto yıkama kanallarında ve büyük bantlı bulaşık yıkama makinelerinde de temsil edilmektedir.

Ağustos / Eylül / Ekim 2014
Temizleme tesislerinin planlanması ve geliştirilmesi ile görevli sorumlu konstrüktör veya mühendis, öncelikle uygun püskürtme tekniğinin seçimiyle ilgilenecektir. Geçmişte çok sayıda temizleme görevinde çoğu kez universal çözümlerden yararlanılması, branşın fikrini sadece etkinlik nedenleriyle değiştirmemiştir: "Çok (su) çok yardımcı olur” mottosu uzun zamandan beri doğru değildir. Bugün her bir temizleme görevi özenle uyumlu hale getirilmiş bir püskürtme tekniğini gerekli kılmaktadır. Uygun memelerin seçilmesinin dışında, yine de, çok kademeli bir temizleme prosesi boyunca çok daha fazla şeye dikkat etmek gerekmektedir.

Temizlik sonucu üzerindeki etki
Sinner devresi, temizleme prosesini esasen mekanik, kimya, zaman ve sıcaklık gibi faktörlerin belirlediğini göstermektedir. Kimya, zaman ve sıcaklık faktörlerinin kesinlikle gerekli ölçüde sınırlanması isteniyorsa, optimal hale getirilmiş bir püskürtme


Resim 1. Aynı basınç ve aynı hacimsel akışta meme karşılaştırması.


Resim 2.

teknolojisine özel dikkat sarfetmek gerekmektedir. Bir temizleme prosesinin sonucu üzerinde;

Meme tipi,
Objeye olan mesafe,
İşletme basıncı,
Hacimsel akış belirleyici etkiye sahiptir.
Etki mekanik temizleme performansından sorumlu olup, sıvı hüzmesinin yüzey üzerine çarpma kuvvetini tarif etmektedir (Resim 1). Söz konusu temizleme görevine uygun yanıtı bir tam püskürtme memesi, yassı püskürtme memesi, tam konik püskürtme memesi, boşluklu konik püskürtme memesinin veya döner bir memenin mi vereceğini, kirlenme derecesi, parça geometrisi ve bunların temizleme tesisi içindeki yerleşim düzeni belirlemektedir. Burada, yukarıda belirtilen faktörlerin optimal kombinasyonu belirleyici olmaktadır; aynı işletme basıncı ve sabit mesafede tam püskürtme memesi (noktasal püskürtme), yassı püskürtme memesine nazaran daha büyük bir temizleme performansı sağlamaktadır.

Büyük bir mesafe, basınç yükseltilmek suretiyle dengelenebilmektedir. Bir oto yıkama tesisindeki sırayla karşılaştırıldığında, ilgili temizleme görevleri için endüstriyel parça ve yüzey temizliğinde genel olarak birbirine uyumlu ve akıllı şekilde yerleştirilmiş farklı meme tiplerinden oluşan bir set kullanılmaktadır (Resim 2). Lechler nezdinde yapılan testler ve uzun yıllara dayalı deneyimler, büyük önem taşıyan kısmın sadece doğru püskürtme geometrisi olmadığını göstermektedir: Tam püskürtme memeleri gerçekten sadece darbe noktasını özenle temizlemekte, etrafı ise sadece yıkanmaktadır. Yassı püskürtme memelerinde veya tam konik memelerde püskürtme uygulaması tanımlanmış bir yüzeye yapılmaktadır. Burada tam püskürtmeli bir memenin yaptığı ile aynı etkinin elde edilmesinin istenmesi halinde, işletme basıncının ve gerekirse hatta hacimsel akışın buna uygun olarak arttırılması gerekmektedir.

Belirli bir yüzey üzerinde eşit dağılımlı olarak yüksek değerli bir temizleme sonucu elde etmek için, konik memelerin yönü ve bindirmeli düzeni belirleyicidir. Aynı şey yassı püskürtme memeleri için de geçerlidir: Paralel yerleştirilmiş yassı püskürtme memeleri boru eksenine göre yaklaşık 5 ila 15 derece arasında döndürüldüğünde, temizleme performansı önemli ölçüde artmaktadır. Özel yüksek basınçlı yassı püskürtme memeleri de tüm genişlikleri boyunca buna yakın bir etki sağlamaktadırlar. Esasen, tam püskürtmeli memeler, yassı püskürtme memeleri, yüksek işletme basıncı veya kısa mesafeler ile mekanik açıdan yüksek temizleme performansı elde edilmektedir. Tam konik memeler, düşük basınç, yüksek hacimsel akış ve büyük püskürtme açısı püskürtme görevlerinde duruma göre tanımlayıcı olmaktadır.

Taslak halinde belirtilen örnekler şunları göstermektedir; yüksek verimli ve ekonomik bir tesisi gerçekleştirmek isteyen bir kişinin, uygun püskürtme tekniğini seçmenin yanı sıra özellikle de mesafeyi, işletme basıncını, püskürtme açısını, yerleşim düzenini ve gruplandırmayı göz önünde tutması gerekmektedir. Bu ise, mesleki beceri ve know-how gerektirmektedir. Sonuç olarak, otomatize edilmiş entegre bir temizleme çözümü prosesleri optimal hale getirmekte, proses güvenliğini arttırmakta ve işletme masraflarını düşürmektedir. Modern ve etkin bir temizleme çözümü bunun dışında ayrıca elleçleme, bakım ve serviste de gücünü göstermektedir; kombine sistem "Memospray” ile Lechler yeni bir püskürtme jenerasyonu geliştirmiş bulunuyor.

Kullanımı çok basit olan kanat somununun açılmasıyla, memenin yönü sabit kalmaktadır. Sistem ayarlanmış bulunan püskürtme yönünü aklında tutmakta ve yeni bir meme başı yerleştirildikten sonra hemen tekrar kullanılabilmektedir. Bu şekilde, üretimdeki zaman kaybı çok az olmaktadır (Resim 3). Ekonomik ve güvenilir bir temizleme çözümüne yönelik tüm düşüncelerin en başında, gerekli temizlik derecesinin tanımı gelmektedir. Buradan temizleme görev(ler)i çıkarsanmakta ve optimal bir temizleme işlemi sonucunu garanti eden mantıklı bir konsept ortaya çıkmaktadır. Burada belirleyici olan, memelerin uygun olarak seçilmesi ve duruma özgü uygun danışmanlıktır.


Resim 3.