'Kar Beyazı' Kaplama Uzayın Zorlu Koşullarına Karşı SpaceX Dragon'un Gövdesini Koruyo

'Kar Beyazı' Kaplama Uzayın Zorlu Koşullarına Karşı SpaceX Dragon'un Gövdesini Koruyo


Kar Beyazı’na benziyordu diye tarif eden NASA astronotu Don Pettit popüler bir çocuk masalına atıfta bulunmuyordu, aksine SpaceX Dragon uzay aracının Uluslararası Uzay İstasyonu’ndan yansıyan ışıkla parıldayan beyaz kaplamasından bahsediyordu. Mayıs 2012 yılında ilk kez istasyona yaklaşırken, Dragon’un gövdesi parlak kaplamasıyla belki de tüm uzay araçları içinde en güzeli olarak betimlenebilirdi. Bu parlaklık, Pettit’in uzay gemisini rahatça görerek robotik kolu idare etmesine ve başarılı bir gece kenetlenmesine imkan tanıdı. McLean, Virjinya’daki Alion Bilim ve Teknoloji Corp tarafından geliştirilen bu koruyucu ısı kontrol kaplaması, SpaceX’in 1 Mart’taki ikinci ticari ikmal göreviyle ortaya çıkarak yeniden dikkat çekici bir şekilde gündeme gelmişti. Z-93C55 adlı bu kaplama, uzay koşullarının zorluklarına karşı korumak için Dragon uzay aracının kargo kısmına uygulandı.

 

Alion kıdemli kimyacısı Michael Kenny "Onlarca yıldır, Alion, uzay zorluklarından koruyacak kaplamalar üretti” dedi ve ekledi, "Uzay görevleri geliştikçe, uzay aracının dış bölümleri üzerine inşa edilen elektrik yüklerinin yayılmasına ihtiyaç arttı, aksi takdirde uzay aracının elektronik sistemleri hasar görebilirdi. Alion araştırmaları bize hem termal kontrolleri yerine getirmemize, hem de bir taraftan da bu hedefi karşılayacak malzemeleri geliştirmemize imkan tanıdı. Bu araştırmanın sonucu tescilli Alion Z-93C55 kaplaması oldu.

 

Kenny, Alion laboratuvarlarında detaylıca test edilen bu ürünün daha ileri değerlendirme için NASA’nın Materials International Space Station Experiments (Uluslararası Uzay İstasyonu Malzeme Deneyleri) Misse-1 ve 2’ye tedarik edildiğini belirtti. İstasyon dışında uzay boşluğunda uçan malzemeler ve kaplamalar için bir test alanı olan Misse-1 ve 2’de atomik oksijen, doğrudan güneş ışığı, aşırı sıcak ve soğuk etkileri değerlendirdi. Bu deneyler, yeni malzemelerin uzay ortamlarına daha iyi dayanacak şekilde geliştirilmesine ve test edilmesine olanak tanıdı. Deneyin sonuçları, çeşitli malzemelerin uzay ortamına maruz kaldığında dayanıklılıkları daha gelişmiş bir şekilde algılamasına imkan tanıdı.

 

Z-93C55, Misse testlerinde beklentilerin de üstünde başarılı oldu, bu yüzden artık standart termal kontrol kaplamaları için geçerli bir alternatif oldu diyen Kenny sözlerine "Misse deneyleri yoluyla sağlanan uçuş verileri, ürünün geliştirilmesi açısından çok önemliydi” şeklinde devam etti. Huntsville, Alabama’da bulunan George C. Marshall Space Flight Center (Uzay Uçuş Merkezi) bu kaplama malzemelerinin uçuş öncesi ve sonrası ölçümlerinden sorumluydu.

 

Marshall mühendisi ve Misse araştırmacısı Miria Finckenor "MISSE uçuşu öncesi ve sonrasında, aynı uçuş donanımda yaptığımız gibi optik özellikleri ölçtük. Herhangi bir kütle kaybı, herhangi bir çatlama veya pullanma ve floresanda uzayın çevresel etkilerine bağlı herhangi bir değişiklik olup olmadığına baktık” dedi.

 

"Optik özelliklerin kararlı olması gerekiyor” diyen Finckenor "Kaplamanın rengi koyulaşırsa kapsül de daha fazla ısınmaya başlar, bu da termal kontrol sisteminin çalışmasını zorlaştırır, dolayısıyla uzay aracının kulanım ömrü azalır” diye sözlerine devam etti.

 

"Kaplama aslında havacılık endüstrisinde uzun bir geçmişi olan bizim Z-93P kaplamamızın geliştirilmiş bir versiyonu” diye belirten Kenny sözlerine "Bu ürün, Apollo görevinde, uzay istasyonun radyatöründe ve diğer pek çok görevde kullanıldı. Z-93C55, yoğun olarak test edilmiş ve başarılı bulunmuş bir malzemedir, uzay simülasyonu odalarına ve deneysel görevlerde kontrol edilmiştir.

 

Bu kaplama diğer başka görevlerinin yanında ayrıca NASA’nın Juno, Gravity Recovery ve İçişleri (Yerçekimi Eldesi ve İç Bölüm) (GRAIL) ve Mars Reconnaissance Orbiter (Mars Keşif uydusu) görevlerinde de kullanılmıştır.

 

Havacılık donanımının kaplama tesislerine nakliyesi genellikle Marshall Uzay Uçuş Merkezi’nde malzeme mühendisi Miria Finckenor, Uluslararası Uzay İstasyonu Malzeme Deneyi (Misse) Pasif Deneme Konteynırı’ndan bir örnek üzerinde çalışıyor. Misse ekibinin 35 üyesi 2005 yılında Misse-1 ve 2’nin ‘büyük açılışı’nı görebilmek için ülkenin bir ucundan diğer ucuna yolculuk yapmıştı. (NASA / Jeff Caplan) zorlu, masraflı ve zaman alıcı olduğundan, Alion mühendisleri taşınabilir bir kaplama uygulama sistemi oluşturdu. Bu birim kolaylıkla dünyadaki herhangi bir yere efektif bir şekilde taşınabiliyor ve çok daha düşük maliyete sahip. Uzmanlar her gövde için 10 galondan (yaklaşık 38 litre) fazla olmak üzere 250 kare feetten (23 metrekare) fazla bir kaplamayı Kaliforniya ve Florida’daki SpaceX’in kendi tesislerinde püskürtme vasıtasıyla uygulamıştır. "Çoğu insan kaplamaları muhtemelen yatak odasını ya da mutfağın iyi görünmesini sağlayan boya, veya otomobilleri için parlak bir cila kaplaması olarak algılar” şeklinde konuşan Kenny sözlerini "Ama biz uzayda ve Dünya’da, kritik öneme sahip sistemlerin daha iyi performans göstermesine ve uzun ömürlü olmasına yardımcı olacak kaplamalar üzerinde çalışıyoruz. Bu da demektir ki biz, önemli görevlerin başarıyla yapılmasına her gün yardımcı oluyoruz” diyerek sonlandırdı. Jessica Eagan Uluslararası Uzay İstasyonu Programı Bilim Ofisi NASA’nın Marshall Uzay Uçuş Merkezi İngilizce aslından

Türkçeye çeviren B. Serhat Cengiz