Endüstriyel Zemin Kaplamaları

Endüstriyel Zemin Kaplamaları
Endüstriyel Zemin Kaplaması Nedir?
Zemin Kaplamaları uygulandıkları zemin üzerinde kuruyup, sağlam, dayanıklı ve düzgün bir yüzey oluşturan malzemelerdir. Uygulamaya bağlı şekilde oluşturdukları kuru film tabakasının, yüzeyi koruyup ömrünü uzatması ve aynı zamanda dekoratif bir görünüm ve kaymazlık sağlaması istenir. Bu tanım kişiden kişiye veya amaca göre değişebilir. Örneğin bir kimyager polimerizasyondan, erime noktasından veya monomerlerden bahsederken profesyonel bir uygulamacı dayanıklılıktan, parlaklıktan veya cilalanabilirlikten bahsedebilir.
Yüksek kalitede bir zemin kaplamasının imalatında neredeyse 25 çeşit malzeme kullanılabilir. Kullanılan malzemelerin birleştirilmesi sonucu ortaya fiziksel ve performans karakteristikleri çıkar. Bu karakteristik özelliklerden bazıları sertlik, parlaklık, berraklık, pürüzlülük, sürtünme ve kayma direnci, su ve deterjan direnci, cilalanabilirlik, sökülebilirlik, boyanabilirlik ve dayanıklılıktır. Bu kombinasyonların içerisindeki birtakım malzemeler uçarak buharlaşır ve diğerleri filim tabakasını oluşturarak yerde kalır. Buharlaşan malzemelere "Uçucu” ve yerde kalanlarada "uçucu olmayan” maddeler denir. Fonksiyonlarına göre bu malzemeleri 3 gurup altında toplayabiliriz:
1. Anahtar film oluşturan malzemeler: Reçineler, plastikler vb.
2. İkinci film oluşturan malzemeler: Renklendiriciler, Islatıcılar, yayılma ajanlar vb...
3. Film oluşturmak için yardımcı malzemeler: Solvent, Su, yardımcı ürünler.

Bütün Endüstriyel Zemin Kaplamaları Aynı mıdır? Her Yerde Kullanılır mı?
Kullanım alanlarına göre birçok zemin kaplama çeşidi vardır. Örneğin un çuvallarının stoklandığı betonarme bir depoda kulanılan zemin kaplaması ile korozif kimyasalların stoklandığı bir depoda kullanılan zemin kaplaması farklıdır. Sonuç olarak profesyonel bir tavsiye alınarak kullanılacak zemin kaplamasının
türü belirlenmelidir. Kullanım fonksiyonlarına göre zemin kaplamaları kategorize ettiğimiz zaman. Temel olarak karşımıza aşağıdaki gibi bir liste çıkıyor.
1. Dekoratif Zemin Kaplamaları
2. Anti-Korozif Zemin Kaplamaları
3. Anti-Statik Zemin Kaplamaları
4. Yüksek Isıya Dayanıklı Zemin Kaplamaları
5. Yüksek Dirençli Zemin Kaplamaları
6. Plastik (Kaymaz) Zemin Kaplamaları

Endüstriyel Zemin Kaplamalarına Neden İhtiyaç Vardır?
Günümüzde, işyerlerindeki çeşitli yönetim sistemleri, üretim gereksinimleri, hijyen, güvenlik, sinyalizasyon, temizlik v.b. gibi birçok sebep veya sebeplerden ötürü zemin kaplamalarına ihtiyaç duyulmaktadır. Endüstriyel zemin kaplamalarının kullanım nedenlerini aşağıdaki ana başlıklar altında toplayabiliriz.
Güvenlik
Düzgün olmayan ve çatlak yüzeyler tökezlemelere, kayıp düşmelere ve tekerlekli ekipmanların devrilmelerine sebep olabilirler. Öte yandan yüzeydeki kusurlar su birikintilerine, dolayısıyla kaygan bir zemine ve hatta bu su birikintilerinin uzun zaman yerde durması durumunda ortamda bakteri oluşumuna ve yayılmasına neden olurlar.
Estetik
Müşteriler gezdikleri tesislerde temiz, parlak, düzgün bir zeminle karşılaştıklarında, o firma ile iş yapma istekleri pozitif yönde etkilenir. Yapılan araştırmalar estetik görünümün, iş ilişkilerinde görsel bir bonus oluşturduğunu ve bu sayede yeni ilişkiler kurmakta veya süre gelenleri devam ettirmekte önemli
bir rol oynadığını söylemektedir.

Temizlik
Temizlik sadece görünüme etki etmemektedir. Aynı zamanda hastalıklara, bakterilere ve böceklerede çözüm getirmektedir. Yüzeydeki çatlaklara sıkışan yiyecek kırıntılarından etkilenen kemirgenler ya da delikli yüzeylerdeki tehlikeli kimyasallar büyük tehlikelere yol açabilir.
Bakım
Diğer birçok ekipman gibi, zemin kaplamaları da çekici ve işlevsel bir yüzey için bakıma ihtiyaç duymaktadır. Fakat zemin kaplamaları bu tip bakım onarım çalışmalarına daha uzun aralıklarla ihtiyaç duymakta ve daha düşük tamir oranı ile uzun süre dayanmaktadır. Bu sebepten ötürüde tamir, bakım ve yenileme masrafları azalır.

Endüstriyel Zemin Kaplama Türleri Nelerdir?

Farklı dayanıklılık ve güç karakteristikleri sergileyen birçok zemin kaplama çeşidi vardır. Polimer yapısına göre Epoksiler, hibrit polimerler, poliüretanlar, polyesterler, vinil esterler, akrilikler, methacrylikler ve diğerleri, seramikler, tartanlar, PVC’ler, vb... fakat bu makalemizde endüstriyel alanda kullanılan en popüler iki türden biri olan epoksi zemin kaplamaları ve türlerinden bahsedeceğiz. Diğer popüler kaplama türü ise poliüretan zemin kaplamalarıdır.
Epoksi Zemin Kaplama
Epoksi zemin kaplamalar günümüzde en popüler olan türdür. Yüksek dayanıklılık ve kürlenme esnasında düşük çekme oranı sergilerler. Tek ve çift komponentli olarak üretilebilinir. Isı veya radyasyon ile kürlenebilirler.
Poliüretan Zemin Kaplama
Bir diğer zemin kaplaması çeşididir. Atletizim parkurlarında, dans salonlarında, jimnastik salonlarında, oyun alanlarındaki yüzeyleri boyamak için uygundurlar. Aynı zamanda havuzlarda ve çatılarda da kullanılabilirler. Çünkü, su direnci yüksek ve geçirgenliği düşüktür.
Epoksi Zemin Kaplamalar
Epoksi zemin kaplaması temelde reçine ve sertleştiricinin karıştırılması ile, kürlenme sonunda sert ve sıkı bir form oluşturur. Epoksi, epokside diye bilinen reçine ile poliamin olarak bilinen sertleştiricinin karıştırılması ve bu karışım sonucu oluşan reaksiyondan doğan ısı (thermosetting) ile kürlenir. Yaygın olarak üç çeşit epoksi kaplama vardır.
Solvent Bazlı
Renk çeşitliliğinden ve yüksek yapışma gücünden ötürü oldukça popülerdir. Fakat bu tür teneffüs edildiği takdirde ciğerlere ve sağlığa zararlı gaz salınımı yapar.
Su Bazlı
Bu tür epoksi kaplamalar daha yavaş kürlenirler ama zehirli gaz salınımı yapmazlar.
Solventsiz Epoksi (Katı Epoksi)
En hızlı kürlenen tür solventsiz epoksidir. Fakat uygulaması uzmanlık ister ve zordur.

Epoksi Zemin Kaplamalarının Avantajları Nelerdir?
Epoksi zemin kaplamaları fazlasıyla hijyenik bir yapıya sahiptir. Bakteri oluşumuna, üremesine uygun değildir. Tozumaz, toza duyarlı ortamlar için idealdir. Ağır yüklere, insan trafiğine karşı dayanıklıdır ve kolay temizlenir. Epoksi zemin kaplamaları su geçirmez bir yapıya sahiptir ve uzun ömürlüdür. Ağır çalışma şartlarındaki yüksek performans beklenen yerler için idealdir. Sürtünmelerden kaynaklanan statik elektrik üretimi çok düşük ölçülerdedir, anti-statiktir. Hızlı uygulanabilir buda zaman tasarrufu sağlar.
Epoksi zemin kaplaması uygulamalarında uygulamacı mutlaka bir maske ve koruyucu ekipman ile kendisini korumalıdır. Oluşan zehirli gazlar sağlık açısından oldukça zararlıdır. En dayanıklı yüzeyler için solvent bazlı veya solventsiz epoksi tavsiye edilir. Solvent bazlı epoksiler renk seçeneklerinin fazla olması bakımından avantaj sağlar. Fakat bunun önemli olmadığı birçok durumda mevcuttur. Su bazlı sistemler gaz salınımı yapmadıkları için en güvenli olan fakat diğer bir yandan kuruma zamanı en uzun olan zemin kaplama türüdür.
Doğru Zemin Kaplamayı Nasıl Seçeriz?
Zemin kaplama işlemi bir operasyonlar zinciridir. Doğru ürün ancak bir dizi değerlendirme sonucunda seçilebilir. Bu süreci aşağıdaki şekilde uygulamak bahsedilen operasyonlar zincirinin her halkasına hakim olmanızı sağlayacaktır. Unutulmaması gereken çok önemli bir nokta ise zincirin herhangi halkasında yapılacak yanlış bir değerlendirme, sonrasındaki bütün operasyonu etkiler.
1. Yüzeyin değerlendirilmesi.
2. Performans şartlarının değerlendirilmesi.
3. Diğer göz önünde bulundurulması gereken parametreler.
4. Malzeme özelliklerinin ve uygulama prosedürlerinin gözden geçirilmesi.
5. Kaplama türünün ve kalınlığının belirlenmesi.
6. Uygulama ve kontrol.

1. Yüzeyin Değerlendirilmesi

• Kaplanılacak yüzeyin ne durumda olduğu tespit edilmeli. Yüzey sağlam, temiz ve üzerinde kaplamanın yapışmasını engelleyecek herhangi bir kirlenme, konteminasyon olmamalıdır.
• Yüzey herhangi bir şekilde zarar görmüş mü? Çatlaklar, çukurlar, eğim var mı? Kontrol edilmelidir. Herhangi bir tamir gerekiyor mu? Çatlak doldurma, yüzey düzleştirme, yama vb... Bu işlemler kaplamanın kendisi kadar önem taşımakta ve ayrı bir makale konusu olacak kadar detay içermektedir. Tamir esnasında kullanılacak malzemeler kaplama sistemi ile uyumlu olmalıdır. Ucuz tamir malzemeleri bütün kaplamanın bozulmasına neden olabilir. Tamir işlerinin de kaplamayı yapan uygulamacıya yaptırılması tavsiye olunur.
• Ne tür bir yüzey hazırlığı gerekmektedir? Yüzey hazırlığı en önemli aşamadır ve kaplamanın ömrü ve performansını etkileyen en önemli faktördür. Maalesef "en iyi " diyerek sınıflandırabileceğimiz bir yüzey hazırlığı yoktur. Uygulanacak film kalınlığı yapılacak yüzey hazırlığının şeklini belirler. Ya da diğer bi bakış açısı da yapılan yüzey hazırlığı uygulanacak kalınlığı belirler. İnce uygulamalar için yüzeyde yüksek bir profil olmamalıdır. Yüksek profilli yüzeylerde uygulama öncesi düzeltme veya ara kat gerektirebilir. Aynı zamanda yeni inşa edilmiş yüzeylerinde doğru şekilde yüzey hazırlığına ihtiyacı vardır.
2. Performans Şartlarının Değerlendirilmesi
Temel olarak dört ana yıpratıcıya maruz kalınmaktadır. Sistemimiz bu yıpratıcılara göre seçilmeli.
Kimyasal Maruz: Kimyasalın türü ve maruz kalma şiddeti her ikiside çok önemli iki faktör. Kaplamalar kimyasal direnç özelliklerine göre geniş bir yelpaze sunarlar. Maruz kalma şiddetinin, dökülmelerin, sıçramaların miktarının belirlenmesi de oldukça önem taşır.
Sürtünme: Kaplamanın üzerinde oluşacak sürtünmenin, trafiğin miktarı, malzeme seçiminde kritik rol onar. Yüzeyde dolaşıcak olan tekerlekli araçların ve aksamların. Çelik tekermi yoksa lastik tekermi olup olmadığının bile önemi vardır. Çünkü çelik tekerlekli araçların üzerinde gezeceği kaplamalar uzun sureli dayanım için özel muamele isteyecektir.
Darbe: Çok ağır yükler ve direk darbeler daha güçlü kaplama sistemleri ve kalınlık ister.
Termal Şok: Ani ısı değişimleri , dalgalanmalar göz önünde bulundurulması gereken önemli koşullardır. Doğru sistem seçilmediği taktirde kaplamanın maruz kalacağı sıçak buharlı temizlik, kaplamanın kalkmasına neden olabilir.
Maruziyet derecelerinin belirlenmesinden sonra bu alanları önem derecelerine göre sınıflandırmalısınız. Bu sayede proje boyunca özel ilgi isteyen alanların gerekli kalınlıkta ve doğru malzeme ile kaplandığından emin olabilirisiniz. Malzeme seçme aşamasının sonuncu ve en önemli sürecinin maddeleri;
• Kaplamanın estetik açıdan nasıl görüneceği?
• Nasıl uygulanacağı?
• Ne zaman uygulanacağı?
• Bütçenin ne kadar olduğu?
3 . Göz önünde Bulundurulması Gereken Diğer Parametreler
Estetik görünüm: Kaplamanın görsel olarak güzel olması bir çok insanın düşündüğünden daha önemlidir.
Uygulama Parametreleri: Birçok projede kaplama için ayrılan zaman cok kısıtlıdır. Seçilecek sistemin kuruma zamanı, uygulanacak yüzeyin sıcaklığı, ne tip bir kaplama seçeceğimizi etkileyecek önemli faktörlerdir
Ne kadar süre dayanım bekleniyor? Parayı veren daima oluşturulan sistemin ömür boyu dayanmasını ve garanti kapsamında olmasını ister. Ama seçilen sistem periyodik olarak bakım isteyecektir. Bakım periyodlarının ve prosedürlerinin en başta belirlenmesi ve beklenen ömür süresinin açıkça belirtilmesinde fayda vardır.
Bütçe: Bütün bu süreçte en önemli gereksinim paradır. Ekonomik sistemler dayanıklılık beklentisi ile ters orantılıdır. Genelde kabul gören bütçe belirleme yöntemi, maliyet + performans = uygulama kalınlığı denklemidir.
4. Malzeme Özelliklerini ve Uygulama Prosedürlerini Gözden Geçirin
Malzeme seçim sürecinin esas amacı, bütün değerlendirmeler sonunda doğru ürünü seçmek. Ürün seçiminden sonra, bu ürünün teknik bültenlerinin, performans özelliklerinin ve uygulama yöntemlerinin tekrar gözden geçirilmesi kritik önem taşır. Malzeme üreticisine ve profesyonel uygulamacılara danışılması şiddetle tavsiye olunur.
5. Malzeme Türünün ve Uygulama Kalınlığının Belirlenmesi
Bu aşamada kaplayacağımız yüzeyi hangi tür malzeme ile ve ne kadar kalınlıkta kaplayacağımızı belirlememiz gerekiyor.
• Kalınlık
İnce Film: 1 ile 10 mm
Kalın Film:10 ile 30 mm
Çamurlama: 40 ile 125 mm
Çok kalın kaplama: 125mm +
• Polimer yapısı
Epoksi – poliüretan – polyster – vinil ester – akrilik – methil – metakrilik vb...
• Görünüm
Kaplama hem performans özelliklerini yerine getiriyor mu? Hem de dekoratif mi?
6. Uygulama ve Kontrol
Doğru malzeme seçimi kadar doğru uygulama yöntemi de önemlidir. Uygulamacı ile proje sahibi sürekli bir koordinasyon halinde olmalıdır. Kaplama uygulamasının bitmesini takiben kontroller, tamir ve bakım için yeni bir süreç başlar.

Y. Togay Yalazan
Satış Müdürü / Sales Manager
Ema Boya İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş.


Kaynaklar / References:
• Selecting The Proper Coating For Concrete FloorsBy: Robert R. Cain
• Types of Floor Coatings By: Martin Applebaum
• The Types of Industrial Floor
• What’s In A Floor Finish? By: Roger McFadden
• Coatings By: Tyler Lacoma
• http: http://www.wisegeek.com //www.thomasnet.com/articles/chemicals/industrial-floor-coating-guide